Хөвсгөл аймаг эх орныхоо тусгаар тогтнол, хөгжил цэцэглэлийн төлөө амь бие, оюун ухаан, авъяас чадвараа зориулж ирсэн алдар цуутнуудын өлгий билээ. Тус аймгаас ардын домогт баатар Чингүнжав, Монгол улсын баатар Л.Даваадорж, Л.Гэлэгбаатар, Г.Цэнд, Д.Гунгаа нар төрөн гарсан бөгөөд Ардын хувьсгалын партизан 40 гаруй, Хөдөлмөрийн баатар 22, гавъяат 48, эрдэмтэд 100 гаруй улс, аймгийн олон зуун аварга, сайчууд төрсөн.

1990 оны ардчилсан хувьсгалын төлөө бусад аймгуудаас хамгийн түрүүн хөл тавьж Даваадоржийн талбайд өлсгөлөн зарлаж тэмцэж явсан түүхтэй. Хөвсгөлчүүдийн шаргуу хөдлмөрийг үнэлж төр засгаас 1986 онд аймгийг "Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон"–гоор шагнасан юм.

Эдгээрээс гадна Өндөр Гонгор, Жалханз хутагт Дамдинбазар, Гэлэнхүү нар Хөвсгөлд төржээ.

Данийн аялагч Хэннгинг Хаслунд-Кристенсен нь одоогийн Эрдэнэбулган суманд 1, 2 жилийн турш 1920-оод онд иржээ. Мөн зарин нутгийн ард Алан-Гуа эхийг Чандмань-Өндөрт төрсөн гэж үздэг.

Өндөр Гонгор

Л.Амарсанаа
Улс төрч Лувсанвангийн Амарсанаа нь 1953 онд Эрдэнэбулган суманд төрсөн. ОХУ-ын Эрхүүгийн Улс ардын аж ахуйн дээд сургуулийг 1977 онд, Москва хотын намын дээд сургуулийг 1991 онд тус тус төгсөж инженер эдийн засагч мэргэжил эзэмшиж, улс төрийн дээд боловсролтой болжээ. Тэрбээр хөдөлмөрийн гараагаа Дархан хотоос эхэлж, байшин үйлдвэрлэх комбинат эдийн засагч, Дархан-Уул аймгийн Засаг дарга, аймгийн ИТХ-ын тэргүүлэгчдийн даргаар ажиллаж байгаад МАХН-ын нарийн бичгийн дарга, хэлтсийн эрхлэгч, БНХАУ-д элчин сайдаар ажиллаж байлаа. 2007 онд хуралдсан МАХН-ын 25-р их хурлаас МАХН-ын нарийн бичгийн даргаар дахин сонгогдсон байна. БНМАУ-ын АИХ-ын депутатаар сонгогдон 1992 оны шинэ үндсэн хуулийг батлалцаж явсан улс төрч нийгмийн зүтгэлтэн юм.

С.Баяр
Улс төрч Санжаагийн Баяр 1956 онд төрсөн. Эцэг Санжаа нь Төмөрбулаг сумын уугуул бөгөөд түүхч Эрдэмтэн юм. С.Баяр нийслэлийн Орос 10 жилийн дунд сургууль төгсөж, Москвагийн Ломоносовын нэрэмжит их сургуульд суралцан дүүргэж, хуулч мэргэжил эзэмшсэн байна. Сургууль төгсөөд хотын захиргаанд мэргэжилтнээр ажилласнаар хөдөлмөрийн гараагаа эхэлж, 1979-1983 онд зэвсэгт хүчний жанжин штабт офицер, 1983-1988 онд МОНЦАМЭ агентлагт редактор, ерөнхий редактор, 1988-1990 онд Монголын Радио Телевизийн Улсын Хорооны орлогч дарга, 1990 онд БНМАУ-ын бага хурлын гишүүнээр сонгогдон, төрийн байгуулалтын байнгын хорооны даргаар ажиллаж байв. 1992 оноос төр нийгэм судлалын академид багш, АНУ-ын Вашингтоны их сургуульд судлаач, Батлан хамгаалах яаманд стратеги судалгааны хүрээлэнгийн захирал, 1997-2001 онд Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга, 2001-2004 онд Монгол улсаас ОХУ-д суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайдаар ажиллаж байгаад 2005 оноос МАХН-ын ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогдож мөн оны 11-р сард МУ-ын ерөнхий сайд болжээ. С.Баяр ОХУ-д Монгол улс төлөх их өрийн асуудлыг шийдвэрлэхэд Элчин сайдаар ажиллаж байхдаа ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн учир 2007 онд “Сүхбаатарын одон”-гоор шагнагдсан нэртэй улс төрч дипломатч юм.

Даваадорж Баатар
Монгол улсын баатар Лхүнрэвийн Даваадоржийн дурсгалыг мөнхжүүлэхээр МАХН-ын Төв Хороо 1966 оны 12 сарын 24-нд 133-р тогтоол гаргаж, Хөвсгөл аймгийн төв талбайд түүний хөшөөг босгох болсон юм байна. Энэ дагуу Л.Даваадоржийн хөшөөний эх загварыг Дундговь аймгийн харьяат хожим Монгол улсын гавьяат цол хүртсэн А.Довчиндаваа хийж, Урчуудын эвлэлийн хорооны барималч хожим СГЗүтгэлтэн болсон Дашзэвэг тэргүүтэй уран бүтээлчид хөшөөг бүтээх ажилд оролцсон юм. Уран бүтээлчид хөшөөг загварын дагуу бүтээж, 1968 оны 8-р сард аймгийн МАХН-ын Хороо, АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны өмнөх талбайд босгож нээлтийг хийсэн байна. Хөшөөг 2м гаруй өндөр тавцан дээр 5м хэртэй өндөртэйгээр Л.Даваадоржийг цэрэг хувцастай, байлдааны буу мөрөвчилж, дайзтай сум бүсэлж, цээжээрээ хагас баруун тийш эргэсэн, зүүн гартаа дуран барисан байдалтайгаар бүтээсэн нь хилчин цэргийн дүр төрхийг гаргасан нь сүрлэг сайхан болсон байна. Л.Даваадоржийн хөшөө босгосон талбайд эргэн тойрон бетонон цардмал цэлгэр талбайтай болгож, түүний нэрэмжит болгосон байна.